SINABI ni House Committee on Suffrage and Electoral Reforms Chairman Zia Alonto Adiong ng Lanao del Sur noong Huwebes na ang panukalang Anti-Political Dynasty Law ay dapat nakabatay sa tinig ng taumbayan, habang pormal niyang binuksan ang unang pampublikong pagdinig ukol sa panukala sa labas ng Kongreso at inilarawan ito bilang isang pagsubok sa demokratikong pakikilahok.
“Dinala po namin ang pagdinig na ito sa labas ng Kongreso dahil malinaw ang sinasabi ng ating Saligang Batas: ‘Sovereignty resides in the People,’ ang soberanya ay nagmumula sa taumbayan,” ani Adiong sa pagdinig sa Cavite.
Sa pagbubukas ng pagdinig sa pamamagitan ng isang panalangin — “All praise is due to Allah, the Sovereign Creator of the universe, the God of no equal. Peace and blessings be upon the last Messenger of God, the Seal of the Prophets, Prophet Muhammad, Sallallahu Alaihi Wa Sallam.” — nagpasalamat ang mambabatas ng Lanao del Sur sa mga dumalo sa tinawag niyang makasaysayang hakbang.
“Lubos po kaming nagpapasalamat sa inyong pagdalo dito sa Cavite para sa kauna-unahan at makasaysayang public hearing ng House Committee on Suffrage and Electoral Reforms sa panukalang batas na naglalayong ipagbawal ang mga political dynasty,” aniya.
Bilang tagapangulo ng komite, binigyang-diin ni Adiong ang mandato nito sa mga usaping may kinalaman sa halalan, at sinabing may pananagutan ito “sa lahat ng usaping tungkol sa pagprotekta at pagsulong ng karapatang bumoto at pagdaos ng mga eleksiyon, plebisito, inisyatibo, recall at reperendum.”
Iginiit niya na ang pampublikong pagdinig ay hindi lamang isang pormalidad.
“Ngayong araw, hindi lang kami narito para magsalita, kundi para makinig. Ito ay pagdinig mismo sa boses ng mamamayan sa isang usaping tumatama sa pinakaugat ng ating demokrasya,” ani Adiong.
Bago dalhin ang talakayan sa mga rehiyon, nagsagawa na ang komite ng dalawang pagdinig na tumalakay sa mga legal at konstitusyonal na batayan ng panukala.
“Masinsinan naming tinalakay ang mga legal at konstitusyonal na batayan ng panukala, pati na ang mga praktikal at procedural na usapin sa pagbalangkas ng batas na ito. Nakinig kami sa mga eksperto sa batas, mga iskolar, mga legal advocate, at sa Comelec, at sinuri namin ang iba’t ibang panukala ayon sa pamantayan ng Konstitusyon at sa realidad ng pagpapatupad,” aniya.
Gayunpaman, binigyang-diin ni Adiong na hindi magiging makabuluhan ang reporma kung walang pakikilahok ng mamamayan.
“Kinikilala at lubos na pinapahalagahan ng Kamara ang aktibong partisipasyon ng taumbayan sa pagbalangkas ng batas na ito. Hindi magiging makabuluhan ang anumang reporma kung hindi ito nakaugat sa tunay na karanasan at tinig ng mamamayan. Ang batas na ating mabubuo ay magiging bunga ng sama-samang pagninilay at pakikilahok ng sambayanan,” aniya.
Inilahad niya ang mga pangunahing tanong sa polisiya na kinahaharap ngayon ng mga mambabatas — kung ano ang depinisyon ng political dynasty at hanggang saan dapat ang regulasyon.
“Nandito kami ngayon upang marinig nang direkta ang tinig ng taumbayan. Nais naming malaman kung ano ang inaasahan ng bawat Pilipino, lalo na ng ating mga kababayan sa Luzon, sa pagbabawal ng mga political dynasty sa ating bansa,” aniya.
“Maaaring marami kayong katanungan. Anong uri ng sistemang pampulitika ang nais ninyong maranasan? Ano ang mga proteksyong nais ninyong ipaloob sa Anti-Political Dynasty Bill? Saan natin iginuguhit ang linya sa pagitan ng pagpigil sa labis na konsentrasyon ng kapangyarihan at ng karapatan ng mamamayan na pumili ng kanilang mga pinuno?” dagdag pa niya.
Ayon kay Adiong, ang mismong depinisyon ay nangangailangan ng gabay mula sa publiko.
“May mga mahahalagang aspeto ng magiging depinisyon ng political dynasty na kailangan ng inyong gabay at mga suhestiyon,” aniya.
Isa-isa niyang binanggit ang mga hindi pa nareresolbang tanong:
“Una, pagdating sa uri ng relasyon na ipagbabawal. Dapat ba ay hanggang relasyon lang sa dugo, gaya ng magulang at anak, magkakapatid, lolo at apo? O dapat ding isama ang relasyon sa pamamagitan ng kasal, tulad ng biyenan, manugang, at iba pang ugnayang nabubuo dahil sa pag-aasawa? O mas makabubuti bang pareho silang saklaw?”
“Pangalawa, gaano kalawak ang dapat na saklaw ng relasyon? Hanggang second degree lamang ba, na karaniwang tumutukoy sa magulang, anak, at magkakapatid? O aabot hanggang fourth degree na kasama ang mga pinsan? Saan natin iguguhit ang hangganan?”
“Pangatlo, aling mga posisyon ba ang dapat maapektuhan ng batas? Dapat ba ay sa lokal na pamahalaan lamang? Sa pambansang posisyon lamang? O pareho, upang maging pantay ang pamantayan sa buong sistema ng pamahalaan?”
“At panghuli, dapat ba itong tumukoy lamang sa sabay na panunungkulan ng magkakamag-anak? O pati sa sunod-sunod na paghawak ng parehong pamilya sa posisyon? O kung pareho itong saklawin?”
“Hindi lamang ito mga tanong para sa mga abogado o eksperto. Ito ay mga tanong na direktang nakaaapekto sa pagpili ng mamamayan at sa anyo ng demokrasya na ating pinangangalagaan,” aniya.
Pinanindigan ni Adiong na anumang limitasyon na ipapataw ng Kongreso ay dapat igalang ang konstitusyonal na pinagmumulan ng kapangyarihan.
“Bilang tunay na pinagmumulan ng kapangyarihan, may karapatan ang taumbayan na marinig bago magtakda ang Kongreso ng mga hangganan ng isang batas na huhubog sa pulitika ng bansa sa mga susunod na henerasyon. Ang inyong mga karanasan at mga pangarap ay mahalagang bahagi ng prosesong ito. Dito nagkakaroon ng buhay at saysay ang utos ng Konstitusyon na aming tinutupad,” aniya.
Tiniyak niya sa mga kalahok na magiging bahagi ng pinal na bersyon ng panukala ang kanilang mga pananaw.
“Makakaasa po kayo na ang inyong mga pananaw ay magiging gabay sa aming patuloy na pagsisikap na makabuo ng isang Anti-Political Dynasty Law na makatarungan, balanse, at tapat sa ating Saligang Batas,” ani Adiong.
“Ito ang inyong pagkakataon na magsalita, at tungkulin namin, mga kinatawan ninyo, na makinig,” dagdag niya.
The post Adiong: Reporma, kalayaan ng mga botante dapat balansehin ng Anti-Political Dynasty Law appeared first on Journal News Online.
